Znaczna większość dzieci do szkoły chodzić nie lubi. Jednocześnie, jeszcze większa grupa chodzić do szkoły lubi bardzo. Paradoks? Niekoniecznie. Wszystko zależy od tego, jak sformułujemy pytanie. Bo przecież co innego siedzieć na nudnych lekcjach, a co innego – bawić się podczas przerw. Ten podział rodzi największą trudność w projektowaniu szkół – nie jest łatwo stworzyć obiekt, który sprawi, że nauka będzie ciekawsza, zabawa bardziej wartościowa i bezpieczna, a na dodatek wszystko zostanie zaprojektowane w odpowiedniej skali i... będzie się podobać użytkownikom.

Zaprojektowana przez pracownię Lafdelma & Mahlamäki szkoła podstawowa w Joensuu w Finlandii jest jednym z lepszych europejskich przykładów współczesnej architektury szkół.

Nowa szkoła, jako jeden z ważniejszych budynków użyteczności publicznej, stanęła przy głównej osi miasta, w otoczeniu innych prestiżowych obiektów. Budynek został rozplanowany na rzucie przypominającym czteroramienne śmigło wiatraka. Z rozwiązania tego wynika wiele udogodnień – do umieszczonych uskokowo w ramionach budynku klas o każdej porze dnia dociera więcej światła słonecznego, a rozczłonkowana bryła otwiera się we wszystkich kierunkach, co wiąże ją z pełnym zieleni otoczeniem.

Takie ukształtowanie rzutu umożliwiło również ciekawą gradację przestrzeni. Główne wejście wprowadza do centralnego atrium – największego, zajmującego całą wysokość budynku pomieszczenia w szkole, gdzie zostały skupione wszystkie funkcje ogólne, takie jak szatnia, jadalnia i rodzaj wspólnej świetlicy. W ramionach wiatraka znajdują się klasy, pracownie oraz mniejsze przestrzenie wspólne, umożliwiające integrację uczniów w ramach ich grup wiekowych.

Budynek szkoły, poza stworzeniem optymalnej przestrzeni do nauki i edukacji społecznej, ma do spełnienia jeszcze jedną ważną misję – swoją formą ma uwrażliwiać plastycznie i edukować architektonicznie użytkowników. W związku z tym, począwszy od założeń funkcjonalnych i rozwiązań plastycznych, aż po wykonanie, dopracowany został w najmniejszych szczegółach. Jego forma to ciekawe połączenie urozmaiconej bryły i prostych, minimalistycznych elewacji. Skomponowano je z naturalnych materiałów – oksydowanej miedzi i szkła, pokrytego delikatnym nadrukiem, które tworzą drobne, horyzontalne podziały.

Monochromatycznym elewacjom przeciwstawione zostały jasne wnętrza, w których bardzo istotną rolę gra intensywna kolorystyka. Tło – większość ścian, podłogi i sufity – jest białe lub jasnoszare. Nośnikami intensywnych barw są głównie meble, architektoniczne detale i niektóre ściany, w których kolor pełni funkcję kodu informacyjnego. W głównym atrium dominującymi barwami są intensywna zieleń szafek na ubrania, pomarańcz szklanych balustrad i żółć słynnych krzeseł, zaprojektowanych przez Vernera Pantona. Bo edukacja estetyczna nie kończy się w szkole w Joensuu na architekturze – kurs został poszerzony o design – meble, lampy itp., które doskonale korespondują z architekturą i jednocześnie stanowią pokaźny przegląd topowego wzornictwa przemysłowego.